Wanneer een bouwhistorische opname bij specifieke vragen onvoldoende resultaat oplevert als onderbouwing voor het nieuwe plan, is een bouwhistorische ontleding gewenst. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij constructies en afwerkingen die verborgen zijn door latere toevoegingen. Dan is het gewenst om vooruitlopend op het definitieve ontwerp een fase in te gaan om onderdelen te ontmantelen door niet-monumentale toevoegingen te verwijderen. Dan pas is het goed mogelijk om monumentale constructies en afwerkingen op detailniveau te documenteren en te waarderen. In sommige gevallen zullen ook monumentale afwerkingen (deels) verwijderd worden om oudere lagen te kunnen onderzoeken. Dan is het gebruikelijk om eerst de te verwijderen afwerkingen te documenteren en te waarderen. Een bouwhistorische ontleding kan ook bestaan in uitgebreid typologisch onderzoek om het unieke van een gebouw of onderdeel daarvan, in de context van de plaatselijk, regionale of landelijke situatie aan te tonen. Bij een bouwhistorische ontleding kan ook specialistisch onderzoek aan de orde komen, zoals: dendrochronologisch onderzoek, materiaaltechnisch onderzoek, interieurhistorisch onderzoek, (integraal) kleuronderzoek e.d.
projecten nog nader aan te vullen.
